Menu

اخبار

نگاهی بر وضعیت بازار IoT در ایران در گفت‌وگو با دکتر اسمعیل ثنایی

نگاهی بر وضعیت بازار IoT در ایران در گفت‌وگو با دکتر اسمعیل ثنایی

اینترنت اشیاء یک کالای لوکس نیست!

گفت‌وگو با دکتر اسمعیل ثنایی، مدیرعامل آریاهمراه و عضو بازنشسته‌ی هیئت‌علمی دانشکده‌ی برق دانشگاه صنعتی شریف
 
اسمعیل ثنایی ازجمله پیشگامانی است که درطول چند دهه‌ی اخیر همواره در توسعه و گسترش صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات در ایران تلاش‌هایی ارزنده را به سرانجام رسانده است. ثنایی را باید به‌حق، «مردِ علم و عمل» در حوزه‌ی فناوری‌های نوین به‌شمار آورد. او درطول سال‌های گذشته، همواره در معرفی فناوری اینترنت اشیاء و کاربردهای مهم و اثربخش آن در بخش‌های گوناگون اقتصاد کشور، کوشیده و تیم‌های تحقیق و توسعه‌ی بسیاری را در شرکت آریاهمراه هدایت نموده است. ثنایی، به‌عنوان یکی از بنیان‌گذاران رشته‌ی سیستم‌های دیجیتال در دانشکده‌ی برق دانشگاه صنعتی شریف و یکی از پیشکسوتان صنایع مخابرات و ارتباطات در ایران، همواره بر ضرورت توسعه‌ی IoT در ایران و بهره‌مندی از مواهب بی‌شمار آن تأکید کرده است. آنچه درادامه می‌خوانید، مصاحبه‌ی کوتاهی است که پایگاه اطلاع‌رسانی «هفته‌ دیجیتال ایران»، برگزارکننده‌ی بزرگ‌ترین رویداد اینترنت اشیاء در ایران با دکتر اسمعیل ثنایی انجام داده است.     
 

1) وضعیت بازار IoT را در ایران چطور ارزیابی می‌کنید؟

با نگاهی به روند شکل‌گیری IoT در کشور می‌توان گفت: در سال ۹۴ نخستین گام برای نهادینه‌سازی اینترنت اشیاء و شناساندن مفاهیم این حوزه برای بخش خصوصی و دولتی برداشته شد. در ادامه‌ی روند در سال ۹۵، هدف افراد فعال در این حوزه، تولید محصولات اولیه (prototype) بود و نمونه‌های گوناگونی در زمینه‌ی هوشمندسازی در حوزه‌هایی مانند انرژی، بهداشت، ساختمان و… عرضه شد. در ادامه در سال ۹۶، رسالت فعالان حوزه‌ی اینترنت اشیاء و اعضای فروم اینترنت اشیاء به تولید و اجرای پروژه‌ها در حوزه‌ی اینترنت اشیاء معطوف شد. برای نمونه، شرکت آریاهمراه‌، در سال ۹۶ پروژه‌ی کنتور هوشمند را در ۱۷ فرودگاه کشور با موفقیت اجرا کرد و در این پروژه‌ی بزرگ، مصرف هر یک از این فرودگاه‌ها با بهره‌گیری از تجهیزات IoT مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. در سال ۹۷، اعضای فروم اینترنت اشیاء تصمیم به اجرای پروژه‌های بزرگ‌تر در سطح کشور گرفتند؛ اما متأسفانه این امر به‌دلیل شرایط اقتصادی کشور رقم نخورد. ازآنجاکه دولت مهم‌ترین عامل تحریک بازار است و حدود ۸۰ درصد اقتصاد وابسته به دولت است، وضعیت اقتصادیِ دولت نقش بسزا و پیشرانی در پروژه‌های کشوری و بزرگ دارد. بنابراین با وضع اقتصادی موجود، نهادهای دولتی نتوانستند حمایتی برای توسعه‌ی بازار اینترنت اشیاء در سال ۹۷ انجام دهند. همچنین ارگان‌هایی مانند شهرداری به‌دلیل تغییرات مدیریتی و کسری بودجه نتوانستند کمکی در گسترش بهره‌گیری از IoT در سال جاری انجام دهند.
باید این نگاه در ارگان‌های بزرگ و دولت ایجاد شود که اینترنت اشیاء یک کالای لوکس نیست و منافع بسیاری برای اقتصاد، دولت و ملت به‌همراه دارد و باید به این موضوع به‌طور جدی پرداخته شود.
 

2) شرکت آریاهمراه به‌عنوان یک شرکت فعال در زمینه‌ی IoT در سال آینده چه اقدامات و برنامه‌هایی در حوزه‌ی اینترنت اشیاء دارد ؟

شرکت آریاهمراه‌سامانه در ۴ سال گذشته، پیوسته به فعالیت در زمینه‌ی اینترنت اشیاء مشغول بوده و با بومی‌سازی تمام فرایند‌ها و پلتفرم‌های مربوط به این حوزه سهم بسزایی در پیشبرد این حوزه داشته است. مدولهای لازم برای زیرساخت‌هایی مانند LoRa  و  Sigfox و همچنین برای پروتکل NB-IoT به‌طور کامل در شرکت آریاهمراه R&D و سپس تولید شده است.
در گذشته، شرکت آریاهمراه، پروژه‌های ارزنده‌ای در حوزه‌ی انرژی و حمل‌ونقل هوشمند انجام داده و در سال گذشته هم پروژه‌های بسیار مفید و بزرگی در زمینه‌ی هوشمندسازی کشاورزی و همچنین دامپروری را در دستور کار داشته است.
در زمینه‌ی مدیریت عملکرد ماشینهای سنگین در حوزه‌ی راه‌سازی، تونل‌سازی و سازه‌های بزرگ عمرانی، پروژه‌های IoT برای دستیابی به نحوه‌ی عملکرد این دستگاه‌ها و افزایش بازدهی آنها درحال اجراست که چند نمونه‌ی آن در پروژه‌ی آزادراه تهران‌شمال درحال بهره‌برداری است.
 

3) تأثیری که توسعه‌ی خدمات IoT می‌تواند درشرایط اقتصادی فعلی کشور به‌ویژه در شرایط تحریم داشته باشد، چیست؟

در شرایط کنونی مجدداً باید به دولت و ارگان‌های بزرگ غیردولتی خاطرنشان کرد که اینترنت اشیاء یک کالای لوکس نیست. یکی از بحران‌های بزرگی که گریبان‌گیر کشور است، بحث اتلاف انرژی در حوزه‌های مختلف خصوصا برق و آب است.IoT می‌تواند نقش بسزایی در کاهش این اتلاف و افزایش بهره‌وری در حوزه‌ی انرژی داشته باشد. همچنین یکی دیگر از معضلات کلان‌شهرهای ایران، بحث آلودگی هوا خصوصاً در ماه‌های سرد سال است. ابزار و ادوات IoT می‌تواند نقش بسزایی در جمع آوری و تحلیل اطلاعات از میزان آلایندگی داشته باشد.
یکی دیگر از مواردی کهIoT  می‌تواند تأثیر چشمگیری در آن داشته باشد، بحث حفاظت از محیطزیست است؛ همان‌طور که این روزها در اخبار شاهد هستیم، جنگل‌های کالیفرنیا در حریق می‌سوزد و خسارات جانی و مالی بسیاری را موجب شده است. با استفاده از اینترنت اشیاء می‌توان به بحث پایش جنگل‌ها و بحث آتش‌سوزی جنگل‌ها پرداخت؛ به‌ویژه در کشور ما که چنین منابع کمیابی در معرض خطر جدی قرار دارد.
بحث دیگری که این روزها خیلی بر سر زبان‌هاست، بحث قاچاق سوخت و سامانه‌ی هوشمند سوخت است. اینترنت اشیاء با ورود به این حوزه می‌تواند خدمات ارزنده‌ای عرضه کند و کمک بسزایی در کاهش قاچاق سوخت داشته باشد.
بحث حمل‌ونقل و مصرف بهینه‌ی سوخت هم حوزه‌ای است که اینترنت اشیاء نقش انکارناپذیری در افزایش بهره وری آن دارد.
همچنین با توجه به شرایط کنونی کشور، بحث غذا و مواد غذایی یکی از حوزه‌های حایز اهمیت است. بهره‌گیری از IoT در بحث کشاورزی و گلخانه‌ها برای بالابردن راندمان و افزایش تولید در واحد سطح و کاهش ضایعات بسیار مؤثر است. همچنین در بحث دامپروری برای افزایش شیردهی گاوها و تغذیه‌ی گوسفندها و همچنین شناسایی احشام بیمار، استفاده از اینترنت اشیاء نقش بسزایی دارد.
 

4) برگزاری کنفرانس IoTex توسط فروم چه تأثیری در توسعه‌ی بازار IoT در کشور می‌تواند داشته باشد؟

دولت محرک اصلی بازار در ایران است و در مسیر توسعه‌ی برگزاری همایش، کنفرانس و نشست‌های تخصصی برای آشنایی، آگاه‌سازی و ترغیب مدیران دولتی و نهادهایی همچون شهرداری‌ها نقش ویژه‌ای دارد. نقش فروم و اعضای آن این است که صدا را به‌گوش مسئولان برسانند و فروم اینترنت اشیاء باید در بحث تبلیغات و رساندن این صدا به‌گوش همه‌ی فعالان اقتصادی، تلاش خود را افزایش دهد و فعال‌تر باشد.
IoTex نه‌تنها مهم است؛ بلکه باید در همه‌ی حوزه‌ها مانند پزشکی، حمل‌ونقل، انرژی، خودرو و… مدیران را دعوت کند تا پروژه‌های اجراشده و درحال‌انجام را ببینند و آنها را ترغیب کند تا وارد این حوزه شوند و اینترنت اشیاء را جدی بگیرند.
 
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد هفته دیجیتال ایران به صفحه اصلی هفته دیجیتال ایران مراجعه فرمایید.