Menu

مقالات

نقش سیستم‌های اعلام و اطفای حریق در مجتمع‌های ساختمانی بزرگ

نقش سیستم‌های اعلام و اطفای حریق  در مجتمع‌های ساختمانی بزرگ
هر روز، خیل عظیمی از شهروندان از ساختمان‌های بزرگ عمومی و مجتمع‌های چندمنظوره بازدید می‌کنند؛ از این رو، تراکم و ازدحام جمعیت در این مراکز همواره بسیار بالاست و هرگونه‌ حادثه‌ی غیرمترقبه ممکن است تلفات جانی و خسارات مالی فراوان و جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد؛ در این میان، وقوع آتش‌سوزی، یکی از مرگبارترین و ویرانگرترین کابوس‌های یک مجتمع ساختمانی است که نمونه‌های حادث‌شده‌ی آن در سال‌های گذشته، ضرورت اتخاذ تدابیر شدید ایمنی را در مورد آن بیش از پیش ضروری و گریزناپذیر می‌کند. در این مقاله می‌کوشیم تا شما را با کارکرد سیستم‌های اعلام و اطفای حریق در مجتمع‌های ساختمانی آشنا کنیم.  

اهمیت سیستم‌های ایمنی و امنیتی در مجتمع‌های ساختمانی

صرف‌نظر از پیشگیری و مدیریت حوادث و سوانح احتمالی، تأمین امنیت شهروندان و کارکنان یک مجموعه‌ی چندمنظوره نیز از مهم‌ترین اولویت‌های مدیریتی این مراکز به‌شمار می‌رود. هدف مراکز تجاری، فراهم‌آوردن فضایی برای بازدید، خرید و تفریح شهروندان است؛ در این راستا، همواره شمار بسیاری از افراد در فضاهای گوناگون مجتمع، از جمله فضاهای فروشگاهی، رستورانی، بازی و سرگرمی، نمایشگاهی، سینمایی، ورزشی، مغازه‌های برند و تک‌فروشی و ... حضور دارند. تأمین امنیت این افراد در همه‌ی شرایط بر عهده‌ی مدیریت مجتمع است و سازمان آتش‌نشانی و دیگر نهادهای ذیربط نیز در این خصوص، آیین‌نامه‌های الزام‌آور مشخصی دارند.
آریاهمراه، به عنوان یکی از پیشروترین شرکت‌های ارائه‌دهنده‌ی راهکارهای جامع و یکپارچه‌ی مجتمع‌های ساختمانی، با همکاری مجموعه‌ای از برندهای صاحب‌نام جهانی، طیف کاملی از محصولات، خدمات و راهکارها را در این حوزه ارائه می‌دهد. سیستم اعلام حریق (FAS)، با آگاه‌سازی مسئولان مربوطه پیش از فراگیرشدن آتش‌سوزی و اتصال خودکار به سیستم اطفای حریق (FES)، فرصت متفرق‌کردن جمعیت و مهار آتش‌سوزی را فراهم می‌کند. همچنین، سیستم‌های پیشرفته‌ی نظارت تصویری (Access Control)، نظارت بر کلیه‌ی فضاها و کنترل هوشمندانه‌ی دسترسی فیزیکی به فضاهای خاص را برای کارکنان حراست و مسئولان مرکز امکان‌پذیر می‌کنند. همگام با اینها، سامانه‌های تشخیص نفوذ (IDS) و مرکز عملیات امنیت (SOC)، ضمن مدیریت عملیات امنیتی در مجتمع از هرگونه حمله‌ی سایبری به سیستم‌های یکپارچه‌ی مجتمع جلوگیری می‌کنند.

سیستم اعلام حریق (FAS)

آتش‌سوزی از جمله حوادث غیرمترقبه‌ای است که در صورت بروز در یک ساختمان بزرگ یا مجتمع چندمنظوره، با توجه به تراکم جمعیت ممکن است تلفات جانی و خسارات مالی شدیدی به همراه داشته باشد. از این رو، تجهیز چنین سازه‌هایی به یک سامانه‌ی اعلام حریق خودکار و نیز قابلیت اتصال آن به یک سیستم اطفای حریق خودکار، از مهم‌ترین الزامات ایمنی به‌شمار می‌رود. یک سیستم اعلام حریق در واقع، مجموعه‌ای از تجهیزات است که برای آشکارسازی علائم حریق و هشداردادن از طریق تجهیزات شنیداری و دیداری در زمانی که دود، آتش، مونوکسیدکربن یا دیگر علائم حریق به‌وجود می‌آید، به‌کار می‌رود.
 

اجزای تشکیل‌دهنده‌ی سیستم‌های اعلام حریق

  • سامانه‌ی مرکزی اعلام حریق: وظیفه‌ی پردازش مرکزی و پایش و کنترل سیستم را بر عهده دارد. پروتکل ارتباطی سیستم که میان تمام دستگاه‌ها برقرار است، بر دو نوع سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر و سیستم اعلام حریق متعارف تقسیم‌بندی می‌شود. یکی دیگر از وظایف این سیستم‌ها، انتخاب نوع خروجی (آژیرخطر عمومی، آژیرخطر در جاهای خاص، تماس با مرکز آتش‌نشانی و سایر خروجی‌ها) است.
  • تجهیزات تشخیص حریق: دتکتورها یا آشکارسازهای اعلام حریق (بسته به اینکه به کدام مشخصه‌ی آتش حساس باشند) در گروه‌های آشکارسازهای دود، آشکارسازهای حرارت، آشکارسازهای منواکسیدکربن، آشکارسازهای شعله و آشکارسازهای ترکیبی طبقه‌بندی می‌شوند.
  • تجهیزات اعلام حریق: مجموعه‌ای از تجهیزات دیداری و شنیداری است که در زمان احساس خطر، هشدارهای لازم را ارسال می‌کند. انواع گوناگون آژیر ساده، آژیر فلاشر، آژیر سخنگو و انواع زنگ‌ها و بلندگوهای اعلام خطر برای محیط‌های داخل و بیرون ساختمان، از دسته‌بندی‌های این تجهیزات است. همچنین در این سامانه‌ها، معمولاً یک نمایشگر به‌نام Mimic Panel در قسمت‌های پرتردد یا نگهبانی‌ها که به‌صورت 24ساعته حضور دارند، نصب می‌شود.
همچنین خروجی‌ سامانه‌های اعلام حریق، بسته به محل رخداد یا نوع آتش ایجادشده، می‌تواند شامل راهکارهای گوناگونی باشد: تماس خودکار با سازمان آتش‌نشانی محلی، روشن‌کردن تابلوهای خروج اضطراری، فعال‌سازی سامانه‌ی اطفای حریق خودکار (اسپرینکلرها، سیستم‌های هایدرنت و...)، قفل‌کردن یا از حالت قفل خارج‌کردن درب‌های محل‌های گوناگون (مانند در خروجی‌های اضطراری) و... که همگی می‌توانند بنا بر برنامه‌ریزی‌های هوشمند سیستم انجام شوند. 

سیستم اطفای حریق (FES)

اطفای حریق، مجموعه اقداماتی است که برای مهار آتش و مقابله با آن صورت می‌گیرد. در سیستم اطفای حریق خودکار، این عملیات به صورت خودکار و بدون حضور عوامل انسانی انجام می‌شود. با توجه به حساسیت بالای ساختمان‌های بزرگ و مجتمع‌های چندمنظوره و ضرورت اتخاذ تدابیر شدید ایمنی و امنیتی، تجهیز کل مجتمع به سیستم اطفای حریق خودکار یکی از مهم‌ترین اولویت‌های ایمنی به‌شمار می‌رود. این سیستم با اتصال به سیستم خودکار اعلام حریق، به‌سرعت به‌کار افتاده و با توجه به برنامه‌ریزی‌های از پیش انجام‌شده، بهترین عملیات را در زمان مقتضی به انجام می‌رساند. از مهم‌ترین سیستم‌های خودکار اطفای حریق می‌توان به سیستم‌های آبپاشی خودکار (انواع اسپرینکلرها)، سیستم اطفای حریق گازی، سیستم اطفای حریق پودری (آیروسل)، سیستم اطفای حریق فوم، سیستم اطفای حریق مِه یا پودر آب (Water Mist) و سیستم اطفای حریق Vortex اشاره کرد. 
گفتنی است آریاهمراه به پشتوانه‌ی اجرای بزرگ‌ترین پروژه‌های سیستم‌های اطلاعاتی، ارتباطی، ایمنی و امنیتی ساختمان‌ها و مجتمع‌های بزرگ و با همکاری تأمین‌کنندگان تراز اول بین‌المللی، پیشرفته‌ترین و مقرون‌به‌صرفه‌ترین راهکارهای اطفای حریق خودکار را با توجه به نیازمندی‌ها و محدودیت‌های ویژه‌ی هر مجتمع، اعم از تجاری، مسکونی، اداری، تفریحی، بیمارستانی، فرودگاهی، ریلی و... ارائه می‌کند. خدمات و راهکارهای آریاهمراه در یکپارچه‌سازی سامانه‌های خودکار اعلام و اطفای حریق با بهره‌گیری از تجهیزاتِ باکیفیت اروپایی، ضامن ایمنی و مایه‌ی آسودگی خیال کادر مدیریتی هر مجتمع عظیم است.