Menu

آیا ERPهای جهانی مناسب ایران هستند؟

  • 22 دی 1394
  • Article Rating
آیا ERPهای جهانی مناسب ایران هستند؟
هنگامی که ذهن مدیران و صاحبان بنگاه‌های اقتصادی ایران متوجه ERP می‌شود، یکی از چالش‌های مهم آن است که آیا استانداردهای ERP های جهانی برای ایران مناسب است؟ این نشان می دهد که چارچوب ذهنی مدیران و صاحبان بنگاه‌های اقتصادی ایران در یک فرآیند بسیار طبیعی و صحیح و البته ناخودآگاه در حال تغییر است. واقعیت این است که در سایر کشورها علی‌الخصوص کشورهای منطقه همین روند طی شده است.
یعنی ابتدا تصور می‌شود که فرهنگ کاری و تجاری در کشورشان متفاوت است و نمی‌توانند از ERPهای جهانی استفاده کنند ولی بعد از سه تا چهار سال به تدریج این نگرش عوض شده و به سمت ERPهای بین‌المللی در مقیاس جهانی روی می‌آورند.

یک مثال از کشور پاکستان

بنا بر اظهارات یکی از مشاوران پیاده‌سازی ERP از کشور پاکستان که در بیش از 14 پروژه‌ی موفق در کشورهای مختلف خاورمیانه شرکت داشته است، در کشور پاکستان تا سال 2003 نیز همین چالش در اذهان مدیران و صاحبان صنایع و کسب و کار وجود داشت.
آن‌ها تصور می‌کردند، از آن‌جا که نظام مالی و مالیاتی کشورشان متفاوت است و باید دفاتر حسابداری روزنامه نوشته شود و تحویل دولت گردد و یا به علت آن‌که هنوز بلوغ سازمانی شرکت‌ها در آن حد نیست، که فرآیندهای صحیح کسب و کار را اجرا کنند، کشورشان نیاز به یک ERP ملی و یا بومی دارد. اما آن‌چه در عمل رخداد آن بود که تغییر چارچوب ذهنی در مدیران و صاحبان کسب و کار رخ داد و از سال 2003به بعد، شرکت‌ها و سازمان‌ها دریافتند که استفاده از ERP های جهانی، بسیار بهتر و سریع‌تر به آن‌ها کمک می‌کند تا در بازار کسب و کار خود موفق گردند.

مغایرت در کجاست و چقدر مهم است؟

در اکثر ERPهای مقیاس جهانی و علی‌الخصوص شرکت مایکروسافت، که از دیرباز در اکثر کشورهای دنیا حضور داشته و با فرهنگ‌های مختلف آشنایی دارد، در محصولات ERP خود، برای کشورهای مختلف و فرهنگ‌های مختلف پیش‌بینی‌های لازم را انجام داده و نیازمندی‌های آن‌ها را در ساختار نرم‌افزار خود پوشش داده‌است و بر اساس آن بسیاری از فرم‌ها، جداول و فیلدها متناسب با نیاز هر کشور یا منطقه تغییر می‌کند. اما در مورد ایران، واقعیت این است که تنها در حوزه‌ی قوانین مالی و مالیاتی تفاوت‌هایی بین استانداردهای بین المللی و استانداردهای ایران وجود دارد که در پاراگراف بعدی دلایل این تفاوت‌ها و میزان اثرگذاری آن‌ها آورده شده‌است اما در سایر فرآیندهای کسب و کار مانند چرخه‌ی زنجیره‌ی تأمین (SCM)، فروش و بازاریابی، برنامه‌ریزی و مدیریت پروژه‌ها، برنامه‌ریزی و مدیریت تولید، مدیریت موجودی‌ها و انبارداری، مدیریت منابع انسانی، مدیریت خدمات و امثال آن، قطعاً استفاده از Best Practiceهای جهانی باعث پیشرفت و تعالی سازمان‌ها می‌شود و بر کسی پوشیده نیست که این Best Practice ها در نرم‌افزارهای ERP جهانی قابل دسترس هستند و همگام با تجربیات هزاران شرکت فعال در دنیا بهینه شده و در اختیار استفاده‌کنندگان از ERP قرار می‌گیرند.

نیازمندی های مالی و حسابداری شرکت‌های ایرانی از نرم‌افزارهای ERP جهانی

همان‌طور که می‌دانیم قلب سیستم‌های ERP، سیستم مالی و حسابداری آن‌ها است و هر فعالیتی که در هر جای سازمان تأثیر مشخص مالی داشته باشد، باید به صورت صحیح در حساب‌های مالی منعکس شده و امکان کنترل آن وجود داشته‌باشد و از همه مهم‌تر به صورت لحظه‌ای، گزارشات آن در اختیار مدیران مربوطه قرار گیرد. از سوی دیگر شرکت‌های قانونی ثبت شده در ایران به عنوان یک شخصیت حقوقی و بر اساس قانون باید پاسخ‌گوی نظام مالی و مالیاتی وزارت امور اقتصادی و دارایی باشند. در قوانین مالیاتی ایران، برخی از روش‌ها از سال 1311 تاکنون تغییر نکرده و مثلاً باید دفاتر به صورت روزانه نوشته شود و یا دفاتر قبل از ثبت هرگونه سند حسابداری مهر، امضا و پلمپ گردند. هم‌چنین استانداردهای حسابداری ایران اگرچه گرته‌برداری از استانداردهای حسابداری جهانی است، تفاوت‌هایی نیز با سایر کشورها دارد که البته امری طبیعی است. برای مرتفع‌کردن نیازمندی‌های مخصوص ایران، انعطاف‌پذیری لازم در سیستم‌های ERP جهانی وجود دارد و تنها با ایجاد نوع خاصی از گزارش‌گیری‌های مالی و مالیاتی، این نیازمندی‌ها مرتفع خواهند شد. در حال حاضر سازمان دارایی ایران نرم‌افزارهای ERP جهانی مانند Dynamics AX ،SAP و IFS را به عنوان نرم‌افزارهای رسمی بسیاری از شرکت‌ها پذیرفته و درحال دریافت گزارش از آن‌ها می‌باشد.

مقاومت سازمانی منشأ یک تصور اشتباه

این‌که گفته می‌شود نمی‌توان از نرم‌افزارهای ERP جهانی در ایران استفاده کرد، تنها و تنها یک منشأ دارد آن هم مقاومت سازمانی است. طبیعی است که اینرسی و عدم تمایل به تغییر در تمام ابعاد زندگی انسان وجود دارد و هر تغییری در روش های قبلی و عادات گذشته با مقاومت مواجه می‌شود. سازمان‌ها برای آن‌که بتوانند در بازار رقابت باقی مانده و به سوی موفقیت گام بردارند، نمی‌توانند اهداف خود را قربانی این مقاومت‌های زودگذر نمایند، از این رو به پیاده‌سازی ERP های جهانی روی می‌آورند. البته روش‌های بسیار زیادی برای مدیریت مقاومت‌های سازمانی وجود دارد، که مسلماً مشاورین پیاده‌سازی ERP به شرکت‌های درحال حرکت به سمت ERP در این خصوص کمک می‌کنند. مدیران میانی و کارکنان دانشی سازمان‌ها در ابتدا که با تصمیم سازمان مبنی بر استقرار ERP مواجه می‌شوند، بسیار موافق هستند و می‌دانند که این یک افتخار است که در سازمانی کار می‌کنند که از یک ERP جهانی استفاده می‌کند و تجربه‌ی کار با سیستمی را کسب خواهند کرد که هم‌زمان در هزاران شرکت موفق دنیا در حال استفاده است، اما به مرور که پیاده‌سازی ERP در سازمان پیش می‌رود و این گروه از کارکنان متوجه ناکارآمدی و یا بهینه‌نبودن روش‌هایی می‌شوند، که سال‌هاست از آن استفاده می‌کرده‌اند، مقاومت شروع می‌شود. گاهی برخی از مدیران و کارکنان، قلمرو اطلاعاتی و یا تصمیم‌گیری را سال‌ها برای خود تدارک دیده و از این طریق وابستگی سازمان را به خودشان بیشتر و بیشتر نموده‌اند و اکنون با پیاده‌سازی ERP باید شاهد از بین رفتن این وابستگی‌ها و قلمروهای نامطلوب سازمان باشند. زیرا سازمان به جای قائم به فرد بودن فرآیندمحور خواهد شد. از این رو آسان‌ترین بهانه‌ای که می‌توانند با آن از تغییر جلوگیری نمایند، بیان این مطلب است که "این سیستم ERP برای خارج از ایران است" و معمولاً مدیران ارشد نیز با این تردید مواجه می‌شوند، که نکند واقعاً این‌گونه باشد.

لذا برای جلوگیری از تردید، در مراحل اولیه‌ی انتخاب ERP تمام این تفاوت‌ها باید به استحضار مدیران ارشد برسد و تعهد مدیریت ارشد سازمان کاملاً جلب گردد. شاید خنده‌دار به نظر برسد، اما جملات زیر از جملاتی است که در مراحل پیاده‌سازی از افرادی که در مقابل استقرار سیستم مقاومت می‌کنند، شنیده خواهد شد: «این سیستم برای آمریکا یا اروپا خوب مناسب است، نه برای ما» ، «ما جهان سومی هستیم، سیستم جواب نمی‌دهد» ، «من تا امضای روی کاغذ نبینم، مطمئن نمی‌شوم» ، «ما نمی‌توانیم مسئولیت بپذیریم» و غیره. شاید این موضوع محک خوبی برای مدیران ارشد و صاحبان کسب و کار باشد تا بتوانند نیروهای انسانی که منافع یا سلایق شخصی خود را به مصالح سازمان متبوع خود ترجیح می‌دهند، شناسایی نموده و در راستای اصلاح این نگرش نامطلوب در سازمان برنامه‌ریزی و اقدام نمایند.

مقاومت‌های سازمانی زود گذر هستند.

مقاومت‌های سازمانی معمولاً در زمان پیاده‌سازی شروع شده و در زمانی که سیستم‌های موازی سازمانی متوقف شده و اصطلاحاً Go live شروع می‌شوند، به اوج خود می‌رسند و پس از آن به صورت تدریجی رو به کاهش می‌گذارند. بارها دیده شده‌است که بسیاری از بهبودهایی که در فرآیندها امکان‌پذیر است، ولی اجباری نیست، در زمان پیاده‌سازی توسط تیم پیاده‌ساز پیشنهاد شده، ولی با مقاومت مواجه شده‌اند و پس از استقرار سیستم درخواست اجرای آن شاید با بیانی متفاوت از سوی واحدهای مربوطه ارائه می‌شود. مثلاً خواهند گفت آیا می‌شود کار را به‌گونه‌ای انجام داد که فلان گزارش را هم در سیستم مشاهده نمود؟ و پاسخ خواهند شنید که اگر فرایند را بر اساس Best practice ها انجام دهید، امکان‌پذیر است و این‌جاست که تدریجاً ارزش‌های سیستم برای بدنه‌ی اجرایی سازمان ملموس خواهد شد.

خدمات پشتیبانی

یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های مدیران جهت حرکت به سمت ERP های جهانی، داشتن پشتیبانی قانونی و الزام‌آور در ایران می‌باشد، در مورد نرم‌افزارهای SAP و IFS در ایران، شرکت‌هایی هستند که پس از پیاده‌سازی، خدمات پشتیبانی ارائه می‌کنند و با توجه به ظهور نسل جدید ERP مایکروسافت در ایران، یکی از شرکت‌های بزرگ و مطرح در حوزه‌ی IT کشور با برقراری ارتباط با یکی از موفق‌ترین Gold Partner های مایکروسافت در منطقه، خدمات مشاوره، پیاده‌سازی و پشتیبانی محصولات ERP مایکروسافت را نیز ارائه می‌کند، لذا با این رویداد نگرانی‌های مدیران در مورد قیمت‌های بالا و خدمات پشتیبانی، محصولات ERP در مقیاس جهانی کاملاً مرتفع گردیده‌است.
در آخر می‌توان به مدیران و صاحبان کسب و کار، این نوید را داد که استفاده از ERP های جهانی، بدون در نظر گرفتن اندازه‌ی کسب و کار آن‌ها، در ایران به‌راحتی امکان‌پذیر بوده و بلکه آسودگی خاطر بیشتری را به سازمان ایشان منتقل خواهد نمود. زیرا با استقرار این سیستم‌ها، مطمئن خواهید شد که به لحاظ ابزار سیستمی توسعه‌ی سازمان، هیچ‌گونه کمبودی حتی در افق‌های آینده، نخواهید داشت و هیچ‌گونه سرمایه‌گذاری در مورد تحقیق و توسعه در مورد فرآیندهای بهینه‌ی کسب و کار، لازم نیست، چرا که تجربیات جهانی را با استفاده از ERP های جهانی به سازمان خود وارد نموده‌اید.
تعداد امتيازات :

ارسال نظر جديد

نام

ایمیل

تصویر امنیتی
کد امنیتی را وارد نمایید:

نظرات ارسال شده

1
# Mehdi (ﺳﻪشنبه, 02 آذر,1395 11:12 ب.ظ)
یکی از تجربیات موفق پیاده سازی IFSدر آریاساسول بوده که به نظر بنده دلیل موفقیت پیاده سازی آن همراه با ایجاد سازمان و تعهد مدیران سازمان بود.
2
# وحيد (یکشنبه, 03 بهمن,1395 09:42 ب.ظ)
در گروه شركتهاي انرژي دانا نيز نرم افزار IFS پياده سازي بسيار موفقي داشته است
3
# سعيد (یکشنبه, 03 بهمن,1395 10:25 ب.ظ)
من هم با sap و هم ifs كار كردم به نظر اينجانب ميزان user friendly بودن و نيز انعطاف پذيري ifs به مراتب بيشتر ميباشد

آرشیو مقالات

شهریور 1396(2)
دی 1394(2)